7 تفاوت برنامه نویسی و کد نویسی چیست؟

همانطور که می‌دانید، هر اصطلاح یا واژه‌ای معنای خاص خود را در زندگی روزمره دارد. در شرکتهای توسعه نرم افزار نیز این قانون صادق است: اصطلاح گوناگون معانی مختلفی دارند. تمایز میان مفهوم کد نویسی و برنامه نویسی نمونه‌ای از این اصطلاحات است که از قضا یکی از رایج‌ترین اصطلاحات در حوزه توسعه نرم افزار نیز هستند. اگر در بخش توسعه نرم افزار نیستید، صحبت کردن درمورد تفاوت کدنویسی و برنامه نویسی بی معنی است. اما اگر از فعالان جدی این حوزه هستید بهتر است تا هر چه سریعتر با این دو مفهوم و تفاوتی که با یکدیگر دارند آشنا شوید؛ چرا که اگر از این تعاریف غافل شوید، هنگام کاریابی دچار مشکل شده و نمی‌توانید وظایف و انتظاراتی که کارفرما از شما دارد را به خوبی متوجه شوید. به همین دلیل در این مقاله تصمیم گرفتیم که به بررسی موردی تفاوت کدنویسی و برنامه نویسی بپردازیم.

کدنویسی چیست؟

کدنویسی فرآیند تبدیل کدها از زبان انسان به زبان قابل فهم توسط ماشین است. از آنجایی که کدنویسی پایه برنامه نویسی است، ممکن است به عنوان زیرمجموعه برنامه نویسی نیز شناخته شود. یک کدنویس (coder) می‌تواند بسته به وظیفه‌ای که دارد، به یک یا چندین زبان مسلط باشد و قادر به نوشتن کد به زبانهای مختلف کامپیوتری از جمله جاوا، سی، پایتون و R باشد. در نهایت با استفاده از کدنویسی دستورالعمل‌ها و اطلاعات کامپیوتری انتقال داده می‌شود. “کد منبع” اصطلاحی است که برای توصیف این دستورالعملها استفاده می‌شود.

اغلب فرآیند کدنویسی به زبانهای برنامه نویسی دارای سه بخش مشترک می‌باشد:

• هنگام توسعه کد، برخی از قوانین آن زبان برنامه نویسی باید رعایت شود.
• برای ترجمه کد منبع به کد ماشین نیاز به یک کامپایلر و یا مفسر است.
• نتایج اجرای کد برگردانده می‌شود.

یک کامپیوتر فقط می‌تواند کد ماشین را که به صورت باینری (در مبنای دو یا همان صفر و یک) نوشته شده است تفسیر کند. هدف یک کدنویس این است که مشخصات مورد نیاز را به یک زبان قابل فهم توسط ماشین تبدیل کند. علاوه بر این، برخی از برنامه نویسان از یک زبان برای انتقال منطق به برنامه‌های قابل درک توسط ماشین استفاده می‌کنند. پس از یک جهت، کدنویسی همان برنامه نویسی است زیرا برنامه نویسی بدون کدنویسی ناقص است و از آن برای پیاده سازی مبانی برنامه نویسی کامپیوتری استفاده می‌شود. از سوی دیگر، برنامه نویسی در معنای گسترده‌تری (شامل پیاده سازی، اشکال زدایی، تست و تجزیه و تحلیل کیفیت) انجام می‌شود که در بخش بعدی آن را توضیح می‌دهیم. بیایید نگاهی دقیقتر به وظایف یک برنامه نویس بیندازیم.

برنامه نویسی چیست؟

برنامه نویسی فراتر از کدنویسی است. کدنویسی تنها شامل یک بخش از کار است اما فرآیند ایجاد یک برنامه نرم افزاری شامل چندین بخش است: برای مثال مطالعه و حل مشکلات کدنویسی بر عهده برنامه نویس است.

یک برنامه کاربردی می‌تواند یک بازی، یک وب سایت، یک اپلیکیشن و… باشد. برنامه ریزی، طراحی، آزمایش، استقرار و نگهداری همه فرآیندهای حیاتی در توسعه این برنامه هستند. در نتیجه، وظایف یک برنامه نویس (programmer) شامل کدنویسی و تجزیه و تحلیل و پیاده سازی الگوریتم، درک ساختار داده و حل مسئله است.

استفاده از شبه کد برای شروع حل مساله روش بسیار خوبی برای برنامه نویسان است. در حالی که کدنویسی یک عنصر مهم برنامه نویسی است، برنامه نویس بودن به دانش، تجربه و توانایی‌های بیشتر نیاز دارد. یک برنامه نویس برنامه‌های پیچیده‌ای را می‌سازد که ماشین آنها را می‌خواند و اجرا می‌کند و مجموعه ای جامع از دستورالعملها را به رایانه‌ها می‌دهد تا از آنها پیروی کنند. برای تبدیل شدن به یک برنامه نویس ماهر، باید زمان و تلاش زیادی را صرف کنید. اگر برنامه‌ای بسازید که مطمئن باشید بدون اشتباه است، می‌توانید خود را یک برنامه نویس موفق بدانید.

تفاوت کدنویسی و برنامه نويسي

در حالی که ممکن است برای بسیاری کدنویسی و برنامه نویسی در نگاه اول یکسان به نظر برسند، اما این دو با یکدیگر فرق دارند. کدنویسی ترجمه کد از یک زبان به زبان دیگر است، اما برنامه نویسی مستلزم بررسی چگونه دستور دادن به ماشین برای اجرای مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها است. به بیانی دیگر، وظیفه یک کدنویس تبدیل منطق به زبان قابل فهم توسط ماشین است، اما وظیفه برنامه نویس بسیار بیشتر است. برای درک بهتر، در این بخش این دو مفهوم را از دریچه‌های بیشتری مقایسه می‌کنیم.

تفاوت اساسی

تفاوت کدنویسی و برنامه نویسی در این است که کدنویسی زیرمجموعه ای از برنامه نویسی است که با تبدیل یک زبان به دستورات باینری قابل خواندن توسط ماشین سروکار دارد. اما برنامه نویسی فرآیند ساختن برنامه ای است که به مجموعه ای از قوانین پایبند بوده و هدف خاصی را تکمیل می‌کند.

مهارت‌ها

کدنویس‌ها باید درک کلی و عمومی از زبانهای برنامه نویسی موجود داشته باشند تا بتوانند برای مشکل خود یک زبان برنامه نویسی مناسب را انتخاب کنند. الگوریتم‌ها، مدل‌های ریاضی، پردازش داده‌ها و دانش ساختار داده‌ها همگی برای برنامه‌نویسی مورد نیاز هستند. او همچنین از خلاقیت و توانایی‌های تحلیلی آنها برای حل مشکلات استفاده می‌کند. علاوه بر این، باید قادر به درک و ساختن ساختارهای داده و الگوریتم‌های پیچیده باشد. نقش کدنویس توسعه کد بر اساس مشخصات فنی داده شده برنامه نویس و اطمینان از مطابقت محصول نهایی با معیارهای تعیین شده است.

ابزارها

کدنویسی نیازی به استفاده از ابزارهای نرم افزاری زیادی ندارد. جالب است بدانید که برای کدنویسی حتی استفاده از یک ویرایشگر متن ساده مانند وردپد (WordPad) یا نوتپد (Notepad) هم کافی است. در موارد پیشرفته‌تر از یک محیط کدنویسی یا همان IDE و ابزارهای اشکال زدایی مانند Eclipse، Bootstrap، Delphi و ATOM اغلب استفاده می‌شود.

از سوی دیگر برنامه نویسی نیازمند بررسی و تجزیه و تحلیل اسناد و کدهای نوشته شده است؛ پس به ابزارهای بیشتری نیاز دارد. ابزارهای تجزیه و تحلیل کد، مولدهای کد، پایگاه‌های داده، چارچوب‌های آزمایشی، پیوند دهنده‌ها، کامپایلرها، ویرایشگرهای کد، طراحان رابط کاربری گرافیکی، اسمبلرها، اشکال‌زداها و ابزارهای تحلیل عملکرد همگی در این فرآیند مورد نیاز هستند.

از آنجایی که برنامه نویسی دامنه وسیع‌تری دارد، یک برنامه نویس برای توسعه موارد پیشرفته‌تر باید با گیت (Git) و گیتهاب (Github)، ابزارهای پایگاه داده، ابزارهای تحلیلی مانند Apache Spark و فناوری‌های ابری نیز آشنا باشد.